محمد دريايى

44

دانشنامه طب اهل بيت ( ع ) ( فارسى )

ازاين‌رو حتما ديده‌اى آنهايى كه دندان‌هايشان افتاده است لب‌هايشان مضطرب و آويزان است و به واسطه‌ى لب‌ها آب مكيده مىشود تا اينكه به اندازه و تدريج به گلو برود تا در گلو گير نكند و به واسطه‌ى ناگهانى زياد رفتن آب ، اندرون انسان به درد نيايد . از اين گذشته دو لب مثل درب بسته‌ى دهان است كه انسان هروقت خواست بسته يا باز مىكند در آنچه تعريف كرديم معلوم شد كه هريك از اين اعضا داراى چند ويژگى و منفعت است همچنان‌كه آلات و ادوات نيز در چند چيز به كار مىرود مانند تبر كه در نجارى و حفارى و غير اينها به كار مىرود . و اگر مغز را در حالت تشريح مطالعه كنى ، مىبينى كه به پرده‌هايى پيچيده شده و آن پرده‌ها روى هم قرار گرفته تا نگهدارى كنند از آسيب‌ها و صدمه‌ها كه مبادا مغز را مختل و متلاشى نمايند و جمجمه را بر آن مانند كلاه‌خودى مىبينى كه حفاظ محكمى است تا به واسطه‌ى ضربه و صدمه كه گاهى براى سر واقع مىشود از هم پاشيده نشود . سپس موى بر روى جمجمه پوشيده شده تا به منزله‌ى كرك باشد بر سر و از شدت حرارت و برودت سر را نگهدارى نمايد . كيست كه مغز را اين‌چنين در حصار گرفته غير از آن كسى كه آفريده است و او را منبع احساس و شايسته‌ى حفاظت و صيانت قرار داده زيرا جايگاه و منزلت سر نسبت به بدن عاليست و نسبت به ساير اعضا درجه‌اش بالاتر و اهميتش بيشتر است . اى مفضل ! تأمل كن پلك‌ها بر روى چشم چگونه مثل پرده قرار داده شده مژگان را كه مانند بند و نخ‌هاى پرده و چگونه چشم را در آن غار داخل كرده و به واسطه‌ى حجاب سايه بر آن انداخته و چه زيباست چشمانى كه مژگان بر آن روييده . اى مفضل ! كيست كه قلب را در قفسه‌ى سينه پنهان كرده و بر آن پوشش محكمى كه پرده‌ى قلب است پوشانده ؟ و به واسطه‌ى استخوان‌هاى سينه و عضله‌هاى محكم و عصب او را در حصار و حفاظ قرار داده است تا اينكه چيزى به آن صدمه نزند . كيست كه در گلو دو راه قرار داده يكى براى خروج صدا و آن حلقوم است كه متصل به ريه مىباشد و ديگرى مجراى غذاست كه متصل به مرى و معده مىباشد و غذا را به آنجا مىرساند و براى حلقوم درپوش قرار داده كه نگذارد غذا به ريه برسد و هلاك كند . كيست كه ريه را فرح‌بخش و راحت و آرام‌بخش قلب قرار داده است كه مدام و مرتب كار مىكند تا اينكه حرارت در قلب جمع نشود و موجب مرگ و نيستى نگردد .